Εθνικό Δίκτυο Παράδοσης, Πολιτισμού και Κοινοτικού Βίου

«Των Ελλήνων οι κοινότητες φτιάχνουν άλλους... γαλαξίες», Πρόκειται για το Εθνικό Δίκτυο Παράδοσης, Πολιτισμού και Κοινοτικού Βίου, που απαρτίζεται από έξι ιστορικές κοινότητες της χώρας, Οία (Σαντορίνη), Αμπελάκια (Λάρισα), Πάπιγκο (Ζαγοροχώρια), Πάνορμος (Τήνος), Νυμφαίο (Φλώρινα) και Μακρινίτσα (Πήλιο).

Οία, βραβευμένη για τον οικισμό της

Μοναδικά στοιχεία, χρήζουν προστασίας

«Η Οία, ναυτικός τόπος που εξελίχθηκε από τα τέλη του 17ου αιώνα σε μεγάλο καπετανοχώρι, έγινε Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης ήδη από το 1834. Επομένως διαθέτει μακρά ιστορία στον πολιτισμό αλλά και στην οικονομία, ενώ διακρίνεται για την αρχιτεκτονική της και τους αμπελώνες της. Αλλωστε, ο παραδοσιακός μας οικισμός έχει βραβευθεί για τη μοναδικότητα του» λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της κοινότητας, Γιώργος Χάλαρης

Αμπελάκια, ιστορική πινελιά

Εχουν εδώ και χρόνια χαράξει το δρόμο τους

Εκτός από τη φυσική και αρχιτεκτονική τους ομορφιά, τα Αμπελάκια χαρακτηρισμένα ως «στολίδι της Θεσσαλίας» πορεύονται εδώ και εκατοντάδες χρόνια σε έναν δικό τους επιτυχημένο δρόμο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης που αντιστέκεται στα κελεύσματα της ομογενοποίησης και της μαζικής κουλτούρας.
Η ιστορική κοινότητα είναι γνωστή για τον πρώτο συνεταιρισμό της Ευρώπης, που ιδρύθηκε το 1778 υπό την ονομασία «Κοινή Συντροφία και Αδελφότης των Αμπελακίων» και είχε ως αντικείμενο την παραγωγή, επεξεργασία, βαφή και εμπορία κόκκινων νημάτων, που διοχετεύτηκαν για αρκετά χρόνια στις σημαντικότερες αγορές της Ευρώπης.
«Διαθέτουμε έναν παραδοσιακό οικισμό, αναγνωρισμένο επίσημα από το κράτος, ο οποίος διατηρεί την ιδιαίτερη τοπική αρχιτεκτονική του περισσότερο από 200 χρόνια. Τα αρχοντικά, κρεμασμένα στις πλαγιές του βουνού, μαρτυρούν ότι τα χρόνια που πέρασαν άφησαν τη δική τους ανεξίτηλη ιστορική πινελιά» λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της κοινότητας, κ. Γιώργος Σολωμός, και επιμένει ότι «τα Αμπελάκια, όπως και οι άλλες ιστορικές κοινότητες είναι σαν μαργαριτάρια λόγω της ιστορίας και της ομορφιάς τους.

Πάπιγκο, πρότυπο ανάπτυξης

Προσπάθεια να μείνει ανέπαφη η παράδοση

Το καμάρι των Ζαγοροχωρίων, το Πάπιγκο θεωρείται πρότυπο ορεινής ανάπτυξης διαθέτοντας ιδιαίτερη δόμηση που, σε συνδυασμό με την πλούσια βλάστηση της περιοχής και την αγριότητα του τοπίου, έλκει πολλούς επισκέπτες. Χωρισμένο σε δύο «μαχαλάδες», το Μεγάλο και το Μικρό, που είναι χτισμένοι στα ριζά της Αστράκας κάτω από τους επιβλητικούς πύργους και τη μυθική Δρακόλιμνη, το Πάπιγκο έχει να επιδείξει παράδοση εξαιρετικής φιλοξενίας και ιδιαίτερο τρόπο διατήρησης της χωροταξικής και πολιτισμικής οργάνωσης της τοπικής κοινωνίας.
Το Πάπιγκο περιβάλλεται από σημαντικούς ιστορικούς τόπους, με αξιόλογες αρχαιολογικές ανακαλύψεις, που σηματοδοτούν την παρουσία του ανθρώπου από την προϊστορική ακόμη εποχή. 
πρόεδρος της κοινότητας Πάπιγκου, o κ. Λεωνίδας Τσουμάνης.

Πάνορμος, φημισμένος «καλλιτέχνης»

Η ιδιαιτερότητα κινδυνεύει να χαθεί

Η κοινότητα Πανόρμου της Τήνου υπήρξε από τον 18ο αιώνα το λίκνο της νεοελληνικής καλλιτεχνικής παράδοσης, κυρίως γλυπτικής και μαρμαρογλυπτικής.
Η οικονομική και καλλιτεχνική ακμή της κοινότητας Πανόρμου συντελέστηκε και κορυφώθηκε τον 18ο και τον 19ο αιώνα, με τη ναυτιλία και το εμπόριο να ακμάζουν. Την εποχή εκείνη άρχισε η εκμετάλλευση των μαρμάρων της περιοχής (λευκού και πράσινου) και δημιουργήθηκαν τα πρώτα εργαστήρια μαρμαροτεχνίας. Μαρμάρινα εκκλησιαστικά έργα, επιβλητικά ηρώα και κάθε λογής επιτύμβια μνημεία, προτομές, ανδριάντες σε όλες τις ελληνικές πόλεις αλλά και στον ευρύτερο βαλκανικό χώρο και τη Μικρά Ασία είναι στην πλειονότητά τους έργα επώνυμου ή ανώνυμου Τηνιακού καλλιτέχνη και μαρμαροτεχνίτη (Χαλεπάς, Φιλιππότης, Λύτρας, Γαΐτης είναι μόνο μερικοί από τους επώνυμους καλλιτέχνες της).
  ..πρόεδρός της κ. Ηλίας Τζαβελόπουλος

Νυμφαίο, παράδειγμα προς μίμηση

Ασύμβατη κοινωνία με άλλους οικισμούς

Το ακριτικό Νυμφαίο, ένας διατηρητέος παραδοσιακός οικισμός με πλούσια ιστορία, ήταν ένα ερημωμένο χωριό που αναγεννήθηκε και εξελίχθηκε σε ευρωπαϊκό πρότυπο έχοντας ήδη τιμηθεί τρεις φορές από την Ευρωπαϊκή Ενωση.
«Η ορεινή κοινότητα της Φλώρινας υπήρξε κάποτε εστία βαθύπλουτων εμπόρων στην Ευρώπη, στην Κωνσταντινούπολη και στην Αίγυπτο, φάρος των ελληνικών γραμμάτων και κέντρο όλων των εθνικών αγώνων με 3.000 κατοίκους και εκατοντάδες βαρύτιμα αρχοντικά», αναφέρει στην «Κ» ο πρόεδρός της, κ. Νίκος Μέρτζος.
Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα οι αλλεπάλληλοι πόλεμοι και οι γεωπολιτικές μεταβολές ερήμωσαν το Νυμφαίο που το 1994 είχε μόνον 35 γέρους κατοίκους και ερειπωμένα ή εγκαταλελειμμένα όσα αρχοντικά του είχαν διασωθεί. Από το 1995 η κοινότητα εφάρμοσε επί 12 χρόνια ένα προωθημένο σχέδιο πράσινης οικονομίας με στρατηγικά πλεονεκτήματα το φυσικό περιβάλλον, την πολιτιστική και αρχιτεκτονική κληρονομιά του. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του Νυμφαίου ανήκει στη ζώνη υψηλής προστασίας Natura που προστατεύεται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ αποτελεί πυλώνα τουριστικής ανάπτυξης της Μακεδονίας.
  ..πρόεδρος ο κ. Νικόλας Μέρτζος.

Μακρινίτσα, το μπαλκόνι του Πηλίου

Συνένωση για ένα καλύτερο μέλλον

Παρά το γεγονός ότι ολόκληρο το χωριό είχε πυρποληθεί, τα επιβλητικά αρχοντικά του... ξαναγεννήθηκαν μέσα από τις στάχτες τους και σήμερα στέκονται επιβλητικά, όπως και οι μοναδικές οχυρωματικές κατοικίες του, του 17ου και του 18ου αιώνα. Συμπλήρωμα στην ιδιαίτερη οικιστική φυσιογνωμία της κοινότητας είναι τα λιθόστρωτα καλντερίμια, οι κρήνες, τα λιθόκτιστα τοξωτά γεφύρια, οι πλατείες και οι μεταβυζαντινές εκκλησίες του χωριού.
..πρόεδρος ο κ. Κερασιώτης.